Esculaap oranjeIets dat vaak over het hoofd word gezien is dat de zorg zelf soms psychotrauma veroorzaakt en verergert bij patienten. 

Als je een ongeluk krijgt is dat een traumatische ervaring. Die kan door medisch handelen versterkt worden.

Door artsen behandeld of geopereerd worden, zelfs voor iets simpels, kan een uiterst traumatische gebeurtenis zijn door de combinatie van pijnlijke ingrepen, kwetsbaarheid en machteloosheid waar je je als patient aan moet overgeven.

Gedrag en communicatie is sleutelfactor

De manier waarop artsen, Eerste Hulpverleners, psychische hulpverleners en de verpleging communiceren is daarbij DE sleutelfactor in de beleving en genezing van de patient.

De grootste fouten in het omgaan met iemand met PTSS

De grootste fouten die medische professionals kunnen maken bij het (bewust of onbewust) omgaan met iemand met PTSS:

1. Ontkennend, onpersoonlijk gedrag naar de patient

  • Afstandelijkheid, om wat voor reden dan ook, van tijdgebrek tot het idee dat dit nou eenmaal niet bij jouw specialisatie hoort.
  • Niet erkennen van het verhaal van de patient.
  • Emoties willen onderdrukken in plaats van de patient te helpen ze een plek te geven

2. Traumabevestigend gedrag

Aan de andere kant kan erkennen OOK te ver gaan! Als de patient te zeer gefocust en bevestigd wordt in het zijn van ‘traumapatient’, wordt diens ervaring uitvergroot. Daardoor wordt het moeilijker om de ervaring te verwerken en los te laten.

3. De verkeerde behandeling!

Voor de verkeerde behandeling kiezen kan in elke medische hoek extra complicaties opleveren. Als trauma wordt aangezien voor iets anders komt een patient soms in een ‘molen’ die bij PTSS juist symptoomversterkend werkt.

Daarbij is er de mogelijkheid dat een patient niet alleen aan trauma, maar ook aan andere psychische klachten lijdt. Dan is het des te belangrijker te begrijpen wat voor effect het trauma heeft.

Psychisch trauma is relatief makkelijker te herkennen en behandelen is dan diverse andere klachten. Door het wegnemen van het trauma als complicerende factor, kan een beter beeld ontstaan van hoe de client verder geholpen kan worden.

Hoe beter medische professionals symptomen van trauma gaan herkennen en onderscheiden, hoe meer kans dat patienten er snel en goed van genezen.

Ben je een leider in de zorg?

Helaas is het zo dat de standaard de-escalatietrainingen voor het omgaan met ‘moeilijk gedrag’ vaak interventies voorschrijven die bij iemand met PTSS juist traumaversterkend kunnen werken.

Als extra complicatie worden symptomen van PTSS door medici, zelfs door psychische hulpverleners, niet altijd correct herkend.

Samen met een netwerk van professionele zorg- en trainingsexperts ontwikkel ik trainingen op maat die een schatkist aan vaardigheden bieden om jezelf en je team optimaal trauma-besparend te laten functioneren: zowel naar de patient, als naar jezelf.

Je gaat onder andere werken met:

  • technieken om stress te verminderen en beter te presteren en communiceren onder druk
  • de mogelijkheid je clienten beter vanuit hun realiteit en type te benaderen, waardoor zij zo goed mogelijk van jouw behandeling profiteren
  • je lichaam als sensor: communicatie- en de-escalatievaardigheden gebaseerd op de kracht van de onderbewuste lichaamstaal

Inspiratie uit de paardenkudde

Het natuurlijke kuddegedrag van paarden staat model voor vaardigheden op het gebied van sociale intelligentie, emotionele weerbaarheid, en inzichten in effectieve teamcommunicatie waarop mijn trainingsaanpak gebaseerd is. Trainingen kunnen, in overleg, ervaringsgerichte oefeningen met paarden bevatten. Paardenervaring is niet vereist.

Trauma bij zorgprofessionals

Zorgprofessionals liggen ook zelf vaak in de ‘vuurlinie’ waar het gaat om het beleven van traumatische gebeurtenissen. Denk bijvoorbeeld aan ambulancemedewerkers, Eerste Hulpverleners, psychische zorgverleners.

Mensen die vanuit angst en trauma handelen, kunnen makkelijker trauma veroorzaken en versterken bij anderen.

Het is dus van groot belang en dat werkgevers in de zorg de voorwaarden creeeren om PTSS op de werkvloer te herkennen en erkennen, en dat het uit de taboesfeer wordt gehaald.

Lees blog: Omgaan met trauma bij je werknemers, hoe doe je dat?
Neem contact op met jouw verhaal!